Soorten beursorders

Wat is een beursorder?

Om een financiële beurstransactie te verrichten, moet de belegger eerst en vooral een duidelijk omschreven instructie geven aan de beursvennootschap. Deze instructie wordt ‘beursorder’ genoemd. De modaliteiten van een beursorder kunnen sterk uiteenlopen naargelang het soort financieel product dat de belegger wenst te verhandelen en naargelang het type van de beursmarkt waarop dit financieel product genoteerd is. Daarom is het belangrijk onderstaande informatie te kennen.

Een beursorder wordt bepaald door minstens 4 criteria:

Het doel van het beursorder

Ofwel wenst de belegger te beleggen in een financieel product (inschrijvingsorder voor de primaire markt, kooporder voor de secundaire markt), ofwel wenst de belegger het kapitaal te recupereren dat hij voordien in het financieel product geïnvesteerd heeft (terugbetalingsorder of verkooporder).

De hoeveelheid

Afhankelijk van het financiële instrument kan de hoeveelheid betekenen, ofwel een aantal effecten (bijvoorbeeld : 100 aandelen Solvay), of een nominaal bedrag (bijvoorbeeld : 5.000 euro Staatbon 2011/2020, d.w.z. een brutobedrag van € 5.000)

De identificatie van het financieel instrument

De internationaal meest voorkomende code is de ISIN-code. In de meeste gevallen bestaat de ISIN-code uit 2 letters ter aanduiding van het land van herkomst van het financieel product, gevolgd door een nationale code van 9 cijfers, gevolgd door een controlecode van één cijfer.

Geldigheidsdatum van het order

Dit is de datum tot wanneer het order geldig is. Zo kan een order alleen geldig zijn voor de dag (t.t.z. tot de sluiting van de markten), voor het jaar (tot 31/12 van het jaar) of tot iedere datum tot het einde van het jaar. Zonder precisering door de belegger wordt het beursorder geacht geldig te zijn tot op 31 december van het lopende jaar.

Aan deze 4 criteria kunnen nog andere voorwaarden voor het uitvoeren van een beursorder, worden toegevoegd:

De limietkoers

De belegger kan een voorwaarde vaststellen voor de uitvoering van zijn order. Hij kan met andere woorden beslissen dat hij een effect wil kopen onder een bepaalde prijs, of verkopen vanaf een bepaalde prijs. Deze prijs wordt de limiet van het order genoemd. Indien de belegger bij de plaatsing van zijn order een limiet meedeelt, dan gaat het om een limietorder. Deelt hij geen limiet mee, dan spreken we over een order tegen de koers of een marktorder. Merk op dat alleen orders voor een op een gereglementeerde markt genoteerd effect, gelimiteerd kunnen worden. Een aankoop of verkoop van bv. euro-obligaties op primaire of secundaire markt, kunnen niet gelimiteerd worden.

De activeringsdrempel (STOP LOSS)

De belegger kan ook een criterium vaststellen waarbij zijn order uitgevoerd of geactiveerd wordt. Dit uitvoeringscriterium bestaat uit een prijs die, indien hij door de markt overschreden wordt, het order van de klant zal activeren. Deze activeringsdrempel, ook ‘stop loss’ genoemd, moet bij een verkooporder lager zijn dan de beurskoers van het aandeel bij het inzetten van het order. De uitvoeringslimiet zal dan ofwel aan de marktkoers zijn, ofwel aan een lagere koers dan de stop loss-limiet. Alleen orders op bepaalde gereglementeerde markten geven recht op deze mogelijkheid.

De verschillende types van beursorders

Naargelang de doelstelling die de belegger nastreeft, zijn verschillende soorten beursorders beschikbaar, afhankelijk van het type van effecten en de markt waarop het effect wordt verhandeld. De beschikbare soorten beursorders zijn:

Het ongelimiteerde beursorder (TEGEN DE KOERS)

Wanneer een belegger een beursorder plaatst op een gereglementeerde markt, dan kan hij beslissen om een positie volledig te kopen of te verkopen, en dat onafhankelijk van de uitvoeringskoers van de transactie. In dat geval zal de klant een ongelimiteerde beursorder plaatsen. De voornaamste doelstelling van dit type order is niet de uitvoeringskoers, maar wel de uitgevoerde hoeveelheid. Zodra de transactie uitgevoerd is, heeft de belegger geen verhaal, zelfs niet indien de uitgevoerde koers voor hem niet interessant is.

Het is dus belangrijk dat de belegger, alvorens zijn order te plaatsen, alle noodzakelijk informatie inwint over de markt waarop hij een transactie zal verrichten.

Het order tegen de koers (ook marktorder genoemd) betekent dat de belegger wil dat zijn beursorder onmiddellijk (of zodra de markt opengesteld wordt, indien deze gesloten is wanneer het order geplaatst wordt) uitgevoerd wordt. Indien het om een kooporder gaat, dan betekent dit dat de belegger bereid is om de prijs te betalen die de eerste verkoper voorstelt. Indien de gevraagde hoeveelheid niet volledig werd uitgevoerd ten opzichte van de eerste geboden hoeveelheid, zal de koers van het aankooporder aangepast worden aan de koers van de volgende geboden hoeveelheid, tot het moment dat de volledige gevraagde hoeveelheid uitgevoerd wordt. (bijvoorbeeld : een aankooporder van 500 effecten tegen de koers: indien de 1e verkoper 200 effecten aanbiedt voor € 21,00 en de 2e verkoper 1.000 effecten voor € 21,10, dan zullen de 500 effecten als volgt aangekocht worden: 200 effecten aan € 21,00 en 300 effecten aan € 21,10)

Hoewel een order aan de koers op het eerste zicht handig lijkt, is het belangrijk om er voorzichtig mee om te springen en de marktsituatie (dit wil zeggen de beschikbare opeenvolgende limieten) goed te onderzoeken om geen transactie uit te voeren in erg ongunstige financiële omstandigheden.

Het gelimiteerde order

De belegger kan een voorwaarde stellen voor de uitvoering van zijn order. Hij kan met andere woorden beslissen dat hij een effect slechts wil kopen aan of onder een bepaalde koers, of verkopen aan of vanaf een bepaalde prijs. Deze prijs wordt de limiet van het order genoemd. Indien de belegger bij het doorgeven van zijn order een limiet meedeelt, dan gaat het over een limietorder.

Het gelimiteerde order wordt ‘minstens’ uitgevoerd tegen de vastgestelde limiet. Indien bij de plaatsing van het order of bij de volgende openstelling van de markt, de marktvoorwaarden niet beantwoorden aan de door de belegger ingezette limiet, dan komt het order op een wachtlijst terecht, het zogenaamde ‘orderboek’. Dit orderboek bestaat uit een rangschikking van de nog niet uitgevoerde gelimiteerde beursorders, per limiet (en binnen eenzelfde limiet op basis van de datum en het uur waarop het order werd ingediend).

Merk op dat alleen orders op een gereglementeerde markt gelimiteerd kunnen worden. Zo kunnen bijvoorbeeld orders op euro-obligaties niet gelimiteerd worden aangezien ze noteren op een onderhandse markt.

Het stop loss order

Een stop loss order is niets anders dan een ‘slapend’ order tegen de koers, of een ‘slapende’ gelimiteerd order, met andere woorden een order dat wacht op de verwezenlijking van een voorwaarde om uitgevoerd te worden. Deze voorwaarde bestaat uit een koers, de zogenaamde ‘stop limiet’ die het ogenblik bepaalt waarop het order actief wordt. Indien deze stoplimiet bereikt wordt, zal het order, naargelang het geval, tegen de koers of aan de uitvoeringslimiet in de markt geplaatst worden.

Bij verkoop zal het stop loss order uitgevoerd worden wanneer de marktkoers van het aandeel, de stop (activeringsdrempel) in neerwaartse zin overschrijdt.

Een voorbeeld : Ik had 200 aandelen Proximus gekocht aan € 20,00 en ik hoop dat de koers van het aandeel, dat momenteel € 24,00 staat, verder zal stijgen. Ik wil mezelf echter beschermen tegen een plotse daling van de koers van het aandeel om mijn belegde kapitaal niet te verliezen. In dat geval kan ik een verkooporder (tegen de koers of tegen een bepaalde limiet) op de 200 Proximus aandelen inzetten met een stoplimiet van € 20,00 dat geldig blijft tot een bepaalde datum of tot het einde van het jaar. Mocht zich in dit geval tegen het einde van het jaar de koers van Proximus terugzakken naar € 20,00, dan wordt het verkooporder (tegen de koers (eerstvolgende koers) of tegen de ingezette verkooplimiet) op de beurs geplaatst.

Bij een stop loss order kan echter niet gelijk welke koerslimiet gekozen worden. De uitvoeringslimiet moet bij een verkooporder lager zijn dan de stop limiet, die op zijn beurt lager moet zijn dan de actuele koers van het effect. Stoploss orders zijn niet mogelijk in alle markten.

De geldigheid van een beursorder

Bij het doorgeven van zijn beursorder bepaalt de belegger de geldigheid van zijn order, d.w.z de datum tot wanneer zijn order geldig blijft. De belegger kan zijn geldigheidsdatum wijzigen tot de sluiting van de beurs van de laatste geldigheidsdag. Aldus kan een order dat geldig is tot 26 april gewijzigd of geannuleerd worden tot de sluiting van de markten van 26 april.

De markt kan in bepaalde gevallen echter overgaan tot de annulatie van het beursorder en dit zonder de belegger hiervan te verwittigen. De annulatie van een order kan aldus voorkomen bij de uitbetaling van een coupon of wanneer een verrichting op effecten gebeurt.

Annulatie van een order door de onthechting van een coupon

De coupononthechting betekent dat de waarde voortaan ‘ex-coupon’ noteert. Dit wil zeggen dat elke belegger die het aandeel koopt na de coupononthechting geen recht meer heeft op dat dividend. Deze verrichting houdt in dat de beurskoers vermindert met de bruto waarde van de coupon. Aldus zal een effect met een koers van € 100,00 bij sluiting van de markt en daarna een couponbetaling met een bruto waarde van € 5,00, zijn slotkoers geherwaardeerd zien op € 95,00. Bij obligaties daarentegen heeft de coupononthechting geen invloed op de koers aangezien de verlopen rente niet in de koers van de obligatie begrepen is, terwijl dit bij aandelen wel het geval is.

Teneinde te vermijden dat gelimiteerde orders of stop loss orders zouden worden uitgevoerd aan limieten die niet overeenstemmen met de wensen van de belegger, schrapt de markt alle beursorders in een waarde bij de coupononthechting.

Bocklandt zal u verwittigen via de gebruikelijke kanalen, indien één van uw beursorders is geschrapt geworden, als gevolg van een coupononthechting. Wij nemen niet het initiatief om het beursorder zelf terug in de markt te plaatsen, maar wachten op een actie van de klant.

Annulatie van een order door een verrichting op effecten

Onder een verrichting op effecten wordt verstaan: de toewijzing van een recht (inschrijvingsrecht op een nieuwe uitgifte), de splitsing van een effect (split is bijvoorbeeld 1 oud aandeel wordt vervangen door 10 nieuwe aandelen), de vermenigvuldiging van een effect (reverse split, is bv 10 oude aandelen worden vervangen door 1 nieuw aandeel) of de schrapping van de notering van een effect.

Om ook hier te vermijden dat gelimiteerde orders of stop loss orders worden uitgevoerd aan een niet door de belegger zelf gekozen koers, zal de markt automatisch alle beursorders schrappen die betrekking hebben op de verrichting op effecten.

Bocklandt zal u verwittigen via de gebruikelijke kanalen, indien één van uw beursorders is geschrapt geworden, als gevolg van een verrichting op het aandeel. Wij nemen niet het initiatief om het beursorder zelf terug in de markt te plaatsen, maar wachten op een actie van de klant.

De vaststelling van een limiet op een beursorder

De meeste beursmarkten bieden beleggers de mogelijkheid om limieten in te voeren. Bij het doorgeven van een beursorder bestaan er een aantal regels om de vaststelling van deze limiet te bepalen. Deze regels kunnen van markt tot markt verschillen. De regels betreffen o.a. de nakommaposities afhankelijk van de beurskoers, de momenten waarop de aandelen noteren, …

Aangezien deze regels zo uitgebreid zijn, gaan we hier in eerste instantie niet verder op in. Afhankelijk van de markt waarop u uw order wenst te plaatsen, kunnen we u de nodige informatie doorgeven op het moment van uw orderdoorgave.